ارسال یک نامه محرمانه از واشنگتن و نشستی بیسابقه در تهران، گمانهزنیها درباره برکناری ناگهانی محمدباقر قالیباف از روند مذاکرات با آمریکا و چرخش سکان به سمت محسن رضایی را تقویت کرده است؛ تغییری که پاستور و بهارستان هنوز در برابر آن سکوت کردهاند.
مصطفی نجفی (مشاور محسن رضایی) آخرین جزئیات مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا را با کاربران به اشتراک گذاشت.مذاکراتی فشرده و سرنوشتساز از طریق میانجیها در جریان است. همزمان، تلاشهای دیپلماتیک گستردهای از سوی کشورهای منطقه و فرامنطقهای برای باز نگه داشتن پنجره دیپلماسی، دستیابی به یک توافق اولیه و جلوگیری از وقوع جنگ در حال انجام است. تهران بر تحقق شروط و مطالبات خود تأکید دارد و از مواضع اصلی خود عقبنشینی نخواهد کرد. ساعات پیشرو، حساس و تعیینکننده خواهد بود.
در فاصله چند روز مانده به برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا، واشنگتن و تهران پیامهای متناقضی پیرامون سرنوشت جنگ هشتماهه مخابره میکنند. دولت دونالد ترامپ با ارسال نامههای محرمانه و گشودن کانالهای میانجیگری در قطر و پاکستان تلاش دارد تصویری متمایل به مصالحه ارائه دهد
آکسیوس به نقل از منابع آمریکایی، اسرائیلی و منطقهای گزارش داد که قطر با حمایت چند کشور منطقه در تلاش است با میانجیگری میان تهران و واشنگتن، زمینه ازسرگیری مذاکرات، احیای بازرسیهای هستهای در برابر برخی امتیازهای اقتصادی و جلوگیری از حملات احتمالی پس از انتخابات میاندورهای آمریکا را فراهم کند.
یک مقام مطلع از مذاکرات مدعی شد که میانجیهای قطری پیشنویس توافق جدیدی را برای پایان دادن به جنگ با ایالات متحده و اسرائیل به ایران ارائه کردهاند؛ اما یک مقام ارشد ایرانی اظهار داشت که دوحه تنها ایدههایی غیرقابلقبول مطرح کرده که نمیتوان آنها را یک «پیشنهاد» دانست.
«یک واقعیت وجود دارد و آن اینکه دیپلماسی یک انتخاب نیست، بلکه یک الزام است. برای ادامه حیات در جهان کنونی و منطقه باید وارد مذاکره شد. برای رفع ذهنیت تاریخی ملت ایران از مذاکرات باید اولا، باور کنیم که جهان و ما در حال تغییریم و همیشه نقش بره را برای گرگها بازی نمیکنیم. ثانیا، دیپلماسی کنونی ما نه بر صرف تدبیر بازیگران، بلکه بر قدرت میدان استوار است.»
هرچند توافق مکه تاکنون جنبه عملیاتی پیدا نکرده و در برابر آزمون یمن فعلاً کارآمدی خاصی نداشته است، اما حضور مقامات امنیتی و نظامی حلف در تهران، در ظاهر میتواند واجد یک پیام معنادار مشترک باشد؛ اما در آن سو نیز صرف برگزاری نشست چهارجانبه در کشور میتواند متضمن این معنا و پیام «اطمینانبخش» باشد که این پیمان علیه ایران نیست.
یک مقام ارشد ایرانی در مصاحبه با خبرگزاری رویترز تأکید کرد که ایران پیش از آنکه آمریکا به خواستههایش پاسخ دهد، درباره برنامه هستهای خود مذاکره نخواهد کرد.
باقری معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی: خالد بن سلمان وزیر دفاع عربستان، ژنرال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان و ابراهیم کالین رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه در سفر به تهران در نشستی مشترک حضور خواهند داشت. 🔸عاصم منیر در دیدار با سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی از تصمیم مقامهای ارشد عربستان، ترکیه و پاکستان برای سفر به تهران، دیدار آنها با دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و برگزاری یک نشست مشترک خبر داده بود. 🔸هر سه کشور حاضر در این نشست میتوانند به همراه ایران با استفاده از تجربه موفق جمهوری اسلامی ایران در امنیت سازی ملی (در جریان جنگ تحمیلی سوم)، گامی موثر برای ایجاد یک امنیت درونزای منطقهای بردارند.
سفیر ایران در پاکستان با اعلام آمادگی تهران برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا با میانجیگری اسلامآباد، تأکید کرد بازگشایی تنگه هرمز به لغو محاصره دریایی بنادر ایران از سوی واشینگتن مشروط است.
در شرایطی که مسیرهای میانجیگری میان تهران و واشنگتن همچنان فعال است، اختلاف بر سر ترتیب تعهدات و فقدان تضمینهای معتبر، چشمانداز توافق را با ابهام مواجه کرده است. همزمان، سایه محاسبات انتخاباتی در امریکا و اسراییل بر سناریوهای احتمالی اقدام نظامی ادعایی، ضرورت ارزیابی دقیق میان فرصتهای دیپلماتیک و خطر تشدید تنش را برجستهتر کرده است.
با وجود بنبست آشکار بین ایران و آمریکا، تلاشهای میانجیگرانه همچنان ادامه دارد. عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در سفر به تهران با مقامات ارشد از جمله مسعود پزشکیان و محسن رضایی دیدار کرد. منابع دیپلماتیک به العربیه گفتهاند هدف این مذاکرات گشودن مسیر جدیدی بوده و پاکستان بر انعطاف بیشتر ایران در پرونده هستهای تأکید کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت: «ایران و آمریکا باید برای حل مسائل خود وارد مذاکره شوند و پاکستان همواره از این مسیر حمایت کرده است. صلح و ثبات تنها بر پایه توافق مذاکرهای امکانپذیر است و اجرای مفاد تفاهمنامه اسلامآباد میتواند به کاهش تنشها و برقراری ثبات در منطقه کمک کند.»
میانجیهای خاورمیانه در تلاشاند مذاکرات با ایران را احیا کنند؛ این در حالی است که آمریکا ناوهای جنگی بیشتری به منطقه اعزام میکند و اسرائیل برای حملات احتمالی جدید آماده میشود.
صحبتهای سعید جلیلی درباره پیشبینی شهادت رهبر انقلاب و گره زدن جنگ به مذاکرات، در حالیکه این مذاکرات با اذن ایشان انجام شده بود تلاشی برای مقصر جلوه دادن مذاکرهکنندگان و نادیده گرفتن واقعیتهای تصمیمگیری در نظام تلقی میشود.